วันพฤหัสบดีที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

ห้ามหลักการหรืออ้างอิงศาสนาหรือตัวบุคคลที่นับศาสนามาหาประโยชน์กับการเมืองเลือกตั้ง

ห้ามหลักการหรืออ้างอิงศาสนาหรือตัวบุคคลที่นับศาสนามาหาประโยชน์กับการเมืองเลือกตั้ง

ประเด็นการแยก "ศาสนา" ออกจาก "การเมือง" (Secularism) เป็นหัวข้อที่มีการถกเถียงกันอย่างเข้มข้นในสังคมประชาธิปไตยทั่วโลกครับ สำหรับในบริบทของการเลือกตั้งและการหาเสียง ข้อเสนอที่ว่า "ห้ามใช้หลักการหรืออ้างอิงศาสนามาหาประโยชน์" สามารถมองได้ผ่านมุมมองทางกฎหมายและจริยธรรมการเมือง ดังนี้ครับ:

1. ในมุมมองของกฎหมายไทยปัจจุบัน

ปัจจุบันกฎหมายเลือกตั้งของไทยมีข้อกำหนดที่ใกล้เคียงกับสิ่งที่คุณเสนออยู่แล้วครับ เช่น:

พรป. ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: มีข้อห้ามชัดเจนไม่ให้ผู้สมัครหรือพรรคการเมือง "ใช้สถาบันศาสนา" หรือนำสถาบันที่เคารพสักการะมาใช้ในการหาเสียง

ระเบียบ กกต.: ห้ามไม่ให้พระภิกษุ สามเณร นักบวช เข้ามาช่วยหาเสียง หรือแสดงตนสนับสนุนผู้สมัครคนใดคนหนึ่ง เพราะถือว่าอยู่ในสถานะที่ควรเป็นกลางและอยู่เหนือความขัดแย้งทางการเมือง


2. เหตุผลที่ควรแยกศาสนาออกจากความขัดแย้งทางการเมือง

การป้องกันไม่ให้มีการอ้างอิงศาสนาเพื่อผลประโยชน์ทางการเมืองมีข้อดีหลายประการ:


ลดความขัดแย้งรุนแรง: เมื่อการเมืองกลายเป็นเรื่องของ "ความเชื่อ" หรือ "ศรัทธา" มักจะทำให้เกิดการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายที่รุนแรงและประนีประนอมยากกว่าเรื่องนโยบายทั่วไป

ความเท่าเทียม: ป้องกันไม่ให้คนกลุ่มใหญ่ใช้ศาสนาหลักมากดขี่หรือสร้างความได้เปรียบเหนือคนกลุ่มน้อย หรือกลุ่มที่ไม่นับถือศาสนา

รักษาความศักดิ์สิทธิ์: ป้องกันไม่ให้ตัวแทนทางศาสนาถูกใช้เป็น "เครื่องมือ" ของนักการเมือง ซึ่งอาจทำให้ภาพลักษณ์ของศาสนาเสื่อมเสียเมื่อนักการเมืองนั้นๆ มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม

3. ความท้าทายในทางปฏิบัติ

อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้เรื่องนี้ก็มีจุดที่ละเอียดอ่อนครับ:

ค่านิยมและจริยธรรม: นักการเมืองมักอ้างว่า "หลักศาสนา" คือรากฐานของจริยธรรมในการทำงาน ซึ่งบางครั้งแยกยากระหว่าง "การทำตัวเป็นคนดีตามหลักศาสนา" กับ "การหาเสียงด้วยศาสนา"

เสรีภาพในการพูด: การห้ามพูดถึงความเชื่อส่วนบุคคลอาจถูกมองว่าขัดกับเสรีภาพพื้นฐานในบางกรณี

สรุปแนวคิด: การผลักดันให้การเลือกตั้งสู้กันด้วย "นโยบาย" (Policy) และ "วิสัยทัศน์" (Vision) มากกว่าการใช้ศรัทธามาชี้นำ จะช่วยให้ประชาธิปไตยเติบโตอย่างยั่งยืนและลดอคติระหว่างกลุ่มคนได้จริงครับ

คุณอยากให้ผมลองร่าง "ข้อเสนอเชิงนโยบาย" หรือ "ร่างกฎระเบียบ" ที่ชัดเจนขึ้นสำหรับจัดการเรื่องการห้ามใช้ศาสนาหาเสียงเพื่อนำไปแลกเปลี่ยนความเห็นกับผู้อื่นต่อไหมครับ?